Specialisatie

Begeleiding bij rouw en verlies en verder leven met tinnitus en hyperacusis

Iedereen, jong en oud, maakt rouw en verlies mee in het leven, het is onvermijdelijk. Iedereen rouwt op zijn of haar unieke manier, in denken, emoties, gedrag en het lichaam. In eigen tempo. Individueel en met/zonder steun van anderen in familie en persoonlijke kringen.

Rouw is de normale aanpassing aan een verlies. Het is een proces van iemand die zich aanpast aan een compleet veranderde situatie, waarbij het kan draaien om leren loslaten, of om anders vast te houden, zoals Manu Keirse beschrijft (rouwspecialist en klinisch psycholoog). Bij rouw en verlies kan het gaan om:

  • het overlijden van een persoon (geliefde, dierbare) of (huis)dier

en om levend verlies, zoals bij:

  • beëindiging van een relatie bij (echt)scheiding en verlies van een (samengesteld) gezin
  • verlies van gezondheid door een (chronische) ziekte of beperking bij jezelf of van een gezins- of familielid
  • verlies van een baan door o.a. overplaatsing, reorganisatie, ontslag of pensionering
  • een miskraam, (on)gewenste kinderloosheid of verlies van andere toekomstperspectieven
  • traumatische gebeurtenissen met (psychische) gevolgen voor het dagelijks functioneren.

Rouw is per persoon verschillend en afhankelijk van diverse factoren, zoals aard van het verlies (bijv. ongeluk, ziekte of misdrijf), gelegenheid tot afscheid, kwetsbaarheid of leeftijd. Verdriet en pijn kunnen soms naar boven komen als daar aanleiding voor is en gaan soms nooit helemaal weg. Het kan een leven lang meegedragen worden met en zonder problemen in het dagelijks leven.

Rouwenden kunnen te maken krijgen met liefdevolle en goedbedoelde steun, maar ook met ongewenste en pijlijke opmerkingen en oordelen. Het kan ook samengaan met vermijding van en door anderen. Te moeilijk om contact te hebben of te moeilijk omdat men er niet persoonlijk mee geconfronteerd wil worden.

Rouw en verlies door overlijden en ingrijpende gebeurtenissen kunnen ook doorklinken in het lichaam. Zo kunnen spanning, angst, boosheid en verdriet zich uiten in energiegebrek of (pijn)klachten. En een (tijdelijk) tekort aan fundamentele behoeftes zoals veiligheid, (financiële) zekerheid, vertrouwen en geborgenheid kan leiden tot bijv. verandering in lichaamshouding, ademhaling, beweging, zicht, hormoonhuishouding en het immuunsysteem. Het lichaam geeft waardevolle informatie wat kan helpen bij (h)erkenning, herstel van vertrouwen en het op gang helpen van (vastgelopen) rouwprocessen.

Bij gecompliceerde rouw is het rouwproces uitgesteld of vastgelopen door ontkenning, vermijding, boosheid/agressie, schuldgevoelens, chroniciteit, regressie en/of somatisatie. Begeleiding kan daarbij helpen om een nieuw perspectief op de toekomst te ontwikkelen.

Tinnitus

De medische naam voor oorsuizen is ‘tinnitus aurium’ (kortweg: tinnitus), naar het Latijnse ‘tinnire‘ (wat bellen of rinkelen betekent) en ‘aures‘ (oren). Tinnitus aurium betekent dus letterlijk: het bellen of rinkelen van de oren. Tinnitus kan bij iedereen anders klinken en komt voor in twee vormen: de objectieve en subjectieve vorm.

  • Bij objectieve tinnitus kan na onderzoek een uitwendige geluidsbron aangetoond worden, hoorbaar voor een buitenstaander. Voorbeelden: pulsatiele tinnitus die veroorzaakt wordt door een aandoening van de bloedvaten, of tinnitus door spierspanning of het geluid van gewrichten.
  • De subjectieve (somato-sensorische) vorm van tinnitus is de meeste voorkomende vorm, waarbij een of meer geluiden waargenomen worden zonder dat dit buiten het hoofd aanwezig is (fantoomgeluid: overactieve delen van de hersenen in het gehoorgebied geven continu signalen, terwijl het geluid er niet meer is). Het kan klinken als geruis, gesuis, gefluit, gerinkel, geklop, gebrom, vele andere geluidsensaties en vele combinaties ervan. 

Tinnitusgeluiden kunnen variëren van hard tot zacht, van hoog tot laag, van af en toe tot dag en nacht. Waar de ene persoon tinnitus lichtelijk irritant vindt, voelt de ander onmacht over continu geluid(en), verdriet, frustratie, angst, boosheid, krijgt slaapproblemen, raakt sterk gedeprimeerd en in meer of mindere mate beperkt in het dagelijks leven.

Hyperacusis

Hyperacusis (Grieks voor ‘ik hoor teveel’) is een medische term die gebruikt wordt voor overgevoeligheid voor normale alledaagse geluiden die als onaangenaam of pijnlijk worden ervaren, zoals serviesgekletter, een stofzuiger, pratende mensen of geschreeuw van kinderen.

Op het sociale vlak zal het iemands mogelijkheden sterk inperken en zijn of haar leven in veel gevallen (tijdelijk) drastisch veranderen. Mensen met hyperacusis kunnen sociale situaties of openbare ruimtes gaan vermijden om zich te beschermen tegen ongewenst geluid.

Tinnitus in combinatie met hyperacusis

Tinnitus kan voorkomen in combinatie met hyperacusis, waarbij de draagkracht sterk afneemt en ernstige beperkingen kunnen ontstaan. Dit maakt de lijdensdruk en impact op werk- en privéleven vaak hoog.

Tinnitus en hyperacusis zijn onzichtbare en onbegrepen aandoeningen. Voor de omgeving is het vaak moeilijk er rekening mee te (blijven) houden en ondersteuning te geven. Soms zijn oorzaken te vinden, zoals gehoorbeschadiging door regelmatige of te lange blootstelling aan harde geluiden, of door klachten aan de nek, kaken en spieren eromheen. Vaker zijn oorzaken niet aan te tonen en wordt het verweten aan o.a. fysieke en mentale overbelasting, ziektes (zoals Menière, hoge bloeddruk en Lyme) en bijwerkingen van medicatie.

Hoe kun je de continue aanwezigheid van eigen geluid(en) leren accepteren? Hoe ga je om met de luidruchtigheid van de wereld om ons heen? Hoe leer je omgaan met de continue vermoeidheid en keuzes waar je wel/niet energie aan besteedt? 

Samen staan we stil bij de totstandkoming, gevolgen en instandhouding van tinnitus en hyperacusis en onderzoeken we wat jij nodig hebt om ermee te leren omgaan. Om je leven plezieriger te maken en weer te kunnen genieten van dingen die er voor jou toe doen.